Gure aurrean, munduko langile-klasearen eta herri langilearen aurka, olatu autoritario eta erreakzionario bat ageri zaigu, iraultzaren aurka ez ezik, «demokrazia» edo «demokrazia liberala» deitu izan denaren oinarrien aurka ere badoana. Analista askok esaten digute ziklo historikoei erantzuten diela, baina ez dute zehazten zergatik.
Hala ere, olatu horren oinarriak zein diren eta haren aurrean gure estrategia iraultzailea zein izan behar den jakiteko, «demokrazia liberal» horren benetako izaera aztertzera ausartu behar dugu. Jakina, «demokrazia liberal» horren apologista horietako bat bera ere ez da haren barrunbeak azaleratzera ausartuko. Guk, iraultzaileok, bai, egin dezakegu. Eta egin behar dugu.
Haiek «demokrazia» edo «demokrazia liberala» deitzen dioten hori demokrazia koloniala/inperialista izan da, eta hala izaten jarraitzen du. Artikulu-sail honetan, haren oinarriak, krisia, autoritarismoak ordezkatzea eta haren aurrean dagoen alternatiba iraultzailea aztertzen dira.
Espero dezagun artikulu-sail honek eztabaida iraultzaile bat piztea, etorkizun hori menderatu eta aukera iraultzaile bihurtzeko.
MENDebaldearen gainbehera inperialista: «demokrazia liberaletik» autoritarismora
Artikulu-sail honetako aurreko artikuluan, «Demokrazia kolonialari/inperialistari buruz» izenekoan, honako tesia azaltzen da: XX. mendean Europan garatutako «demokrazia» edo «guztiontzako demokrazia» deiturikoek menderakuntza koloniala/inperialista dute oinarri.
Eredu horren oinarrian oligarkia finantzario txiki bat dago, Estatuko aparatu nagusiekin bat eginda, bere botere esklusiboa bermatzen duena; eta, bestetik, aristokrazia langile bat, parte-hartze politikoa eta botoa dituena, eta oligarkiarekin egindako itun nazional batean oinarritzen duena bere boterea. Langile-aristokraziak nazioarteko lan-banaketa inperialistaz ateratzen du etekina. Banaketa horrek lan konplexua/kualifikatua metropolietan kontzentratzea dakar, eta, aldi berean, eskulan soil eta masiboa menderakuntza inperialistaren pean dauden nazioetara lekualdatzea. Langile kualifikatu horiek ekoizteko kostu handiena duen lan-indarra dira eta, beraz, hobeto ordainduta daude; beren lana egin eta beren burua erreproduzitu ahal izateko soldatak eta zerbitzuak dituzte, baita eskubide politikoak ere. Pribilegiozko egoera horren truke, langile-aristokrazia hori prest dago multinazionalen eta finantza-kapitalaren zapalkuntzan eta espoliazioan laguntzeko, edo zapalkuntza- edo harrapaketa-izaerako gerra inperialisten artekoetan parte hartzeko.
Demokrazia inperialistaren itun kriminal eta isil horretan, sozialdemokraziak eta haren sindikatuek funtsezko eginkizuna izan zuten langile-klasearen baitan. Iraultza eta internazionalismoa alde batera utzi, eta oligarkiekin lankidetzan aritzea eta nazionalismoa jarri zituzten haien ordez. Alderdi kontserbadoreek eta liberalek ez zuten langileen artean babes handirik.
Baina zer gertatzen da erregimen horiekin potentzia horiek gainbehera inperialistan sartzen badira?
https://es.wikipedia.org/wiki/Colonialismo
Esteka honetan, Europako potentziek azken mendeetan izan dituzten jabetza kolonial erraldoien deskribapena dago. XX. mendean, kolonia horietako gehienak menderakuntza inperialistaren pean zeuden nazio bihurtu ziren; beste batzuek, berriz, autonomia lortu zuten, edo, baita iraultzaren bidez ere, antzinako metropoliekiko independentzia eskuratu zuten.
Deskolonizazio-prozesuek Europako potentzien atzerakada handiena ekarri zuten. Gainera, mundu-gerrek, batez ere Bigarren Mundu Gerrak, eragindako ondorioen ondoren, Europako oligarkia inperialistak superpotentzia inperialista berriek (AEBek eta SESBek) ordezkatu zituzten.
Inperialismoaren garapen desorekatuaren ondorioz (Lenin, Inperialismoa, kapitalismoaren fase gorena), potentzia zaharrak munduko hegemonia beren kabuz eskuratu nahi zuten beste potentzia batzuek ordezkatu zituzten (hegemonismoa). Potentzia zaharrak potentzia inperialista horien mende geratu ziren; izan ere, azken horiek, beren indar militar eta kapital handiagoari esker, menderatutako nazioen baliabideak beren esku kontzentratzen dituzte.
Europako potentziek gainbehera inperialista hori kudeatu nahi dute kontinente osoko oligarkiak bateratzeko prozesu baten bidez, eta AEBen hegemonismoaren eta haren erakundeen (NATO, NDF, Munduko Bankua…) mende jarriz. Estrategia horrek, mende kolonial/inperialistetan metatutako kapital-, ekoizpen-baliabide, azpiegitura, teknologia eta lan-indar kualifikatuaren pilaketa erraldoiekin batera, gainbehera motela ahalbidetu du; bai Gerra Hotzaren garaian, bai AEBen hegemonia esklusiboko urteetan ere (haiek «globalizazioa» deitzen diote).
Iraultza burgesek zein iraultza proletarioen endekapenek nazio independente berriak sortzea eragin dute. Horietako askok, hamarkada gutxiren buruan, nahikoa indar militar eta kapital-metatze lortu dute kapitalaren esportatzaile garbi eta nazio pobreagoen edo ahulagoen zapaltzaile bihurtzeko. Txinak, Errusiak, Saudi Arabiak, Iranek, Hegoafrikak, Indiak… AEBen eta haien aliatuen hegemonia esklusiboa ahuldu dute.
Gainbehera inperialistak eragindako lehen aldaketak 1980ko eta 1990eko hamarkadetan gertatu ziren, ongizate-estatuen eta haien kudeatzaile nagusia zen sozialdemokraziaren pixkanakako desagerpenarekin.
Analista eta historialari askok Europako sozialdemokraziaren gainbeheraren arrazoi politikoei buruz hitz egin dute. Sozialdemokrazia eta haren ongizate-estatuak langile-iraultzari eta SESBekiko atxikimenduari aurre egiteko sortu ziren; izan ere, SESB kapitalismoaren aurkako sistema gisa aurkezten zen.
Herrialde sozialista gehienetan burgesia burokratiko faxista eta inperialistek iraultza traizionatu ondoren, eta SESB desegin ondoren, ongizate-estatuen eta haien kudeatzaile nagusia zen sozialdemokraziaren izateko arrazoia neurri handi batean galdu egin da.
Horrela, bigarren mailako indar sozialliberal bihurtu dira, estatu asistentzialak kudeatzeko eginkizuna dutenak. Sozialdemokrazia klasikoaren politikak Europar Batasuneko itunei esker baztertuak izan dira.
Sozialdemokraziatik eskuin muturrera
Azken urteotan, sozialdemokraziaren babesik gabeko demokrazia inperialistak aurkitzeaz gain, langileen eskubide eta askatasunetan atzerakada larriak ere izan ditugu. Murrizketak egin dira greba-, manifestazio-, bilera- eta elkartze-eskubideetan… eta sektore garrantzitsuak baztertuak izan dira, paperik ez dutelako.
Oligarkia finantzarioek, beren botere ekonomiko, politiko eta mediatikoaz baliatuta, gero eta babes handiagoa eman diete «eskuin muturreko» alternatibei. Indar horiek hauteskundeak egiten diren erregimen politikoak eraiki nahi dituzte, baina gero eta askatasun gehiago murriztuta, Putinen Errusiaren ereduari jarraituz.
Langile-klasearen zati batek sozialdemokrazia ez-eraginkorra alde batera utzi du, eskuin muturreko indar horiei babesa emateko.
Analista politiko askok, prozesu horren oinarri material eta historikoak aztertu beharrean, orokorkeriak aipatzen dituzte, hala nola moda politikoen zikloak, edo hegemonismo estatubatuarraren fenomeno zehatz baten ondoriozko korronte bati egozten diote: trumpismoari. Hala ere, trumpismoak AEBetan edo beste herrialde batzuetan atzerapausoak jasaten baditu ere, badirudi olatu erreakzionario/autoritario horrek hazten jarraitzen duela.
Izan ere, demokrazia inperialistari buruzko artikuluak planteatzen duen bezala, demokrazia horrek soziologo burgesek klase ertain deitzen dituztenen oinarriaren gainean soilik funtziona dezake; hau da, munduko langile-aristokraziaren gainean. Baina langile-aristokrazia hori gero eta gutxiago da aristokrazia. Gero eta langile superesplotatu gutxiagoren eta munduko herri espoliatuen gainean sostengatzen da.
Europako biztanleriaren gero eta ehuneko handiagoa azken hamarkadetan Europan inoiz ikusi gabeko soldata-, lan-, zerbitzu publikoen eta etxebizitza-baldintzetan erortzen ari da. Horrela, «demokrazia liberala» borondatez babestea «merezi» zaion biztanleriaren zatia gero eta txikiagoa da.
Horrek oligarkia-taldeak estrategia aldatzera behartu ditu, eta gero eta babes handiagoa ematera «demokrazia» murriztaileago baten aldeko alternatibei.
Europako oligarkientzat ongizate-estatua politikoki beharrezkoa izateari uztea eta demokrazia inperialistaren nazioarteko oinarriak desagertzea batera gertatzen badira, horren ondoriozko indarra, gero eta iraultzaile eta antolatuago ez den langile-klase baten aurrean, autoritarismoa da.
Proiektua, gaur egun, erregimen autoritario baterantz doa, baina ez erregimen faxista baterantz.
Faxismoa kapital monopolistaren diktadura terrorista da. Ez dago bozketarik, ez alderdi-aniztasunik, ezta botereen inolako banaketarik ere… Oligarkiek gerra edo iraultzari aurre egiteko bilatzen duten zentralizazio politiko, sozial eta ekonomiko gorena da.
«Demokrazia autoritario» horrek, edo, zuzenean esanda, autoritarismoak, alderdi-aniztasuna mugatu nahi du, ez desagerrarazi. Adibidez, konstituzioak onartzen ez dituzten erakunde politiko edo sozialak desagerraraziz (iraultzaileak, independentistak, ustezko terroristak…); erreforma legal autoritarioak epaien bidez osatzen dituen justizia baten bidez; gobernu-agentzia gehiago sortuz, itxuraz «independenteagoak» ere badirenak; baztertuak izateko dosier faltsuak prestatzen dituzten zerbitzu sekretuen bidez; manifestazio-, elkartze-, bilera- eta greba-eskubideak legez edo judizialki are gehiago mugatuz; indar demokratikoen aurkako indarkeria toleratuz; eta abar.
Erregimen autoritario horiek botoa emateko eskubidea formalki mantenduko lukete, baina hautatzeko aukerak oso mugatuta.
Epe ertainera, alternatiba iraultzaile bat indartuko balitz edo gerra gertatuko balitz, oligarkiek jauzi bat egin lezakete, gizartea eta ekonomia militarizatuz eta erregimen faxista bat ezarriz. Erregimen horrek, hasiera-hasieratik, izua eta errepresioa erabiliko lituzke menderatzeko.
Faxismoa salatzea, autoritarismoa salatu beharrean, errealitatearen desitxuratzea izateaz gain, erregimen autoritarioari berari propaganda egiteko munizioa emateko modu bat litzateke. Izan ere, erregimen horrek beti izango du hiperbolea salatzeko aukera, faxismo huts eta gogorretik bereiziz.
Europako Fronte Demokratiko baten alde. Langile-demokraziaren alde.
Europako langileok, mundu mailan iraultzak atzerakada larria jasaten duen egoera honetan, olatu autoritario bati egin behar diogu aurre. Olatu hori ez da koiunturazkoa, eta trumpismoaren bilakaera zehatzetik independentea da.
Horregatik, bai gure klasearen bizi-baldintzak hobetzeko, bai langile-demokrazia antolatzeko, beharrezkoa da batasun demokratikoko fronte zabal bat eratzea. Fronte demokratiko horretan ez dira soilik ezkerreko indarrak elkartu behar, baita indar liberalak eta beste batzuk ere.
Herrialdeko klase guztiak konbentzitu behar ditugu: langile gazteriaren eta migratzaileen sakrifizioaren ondoren, herrialdeko gainerako klase eta sektoreen txanda iritsiko da. Europako oligarkien olatu autoritarioak gehiengo handi bati eragingo dio.
La conquista de la democracia obrera pasa hoy por un frente democrático contra el autoritarismo. Pero en este frente democrático nuestra clase no debe ser seguidista de la “democracia liberal” de las oligarquías. Debe defender su propio proyecto de gestión obrera. Debe defender la democracia obrera para emprender el camino de acabar con el sistema de explotación y opresión; acabar con el capitalismo.
